Η ελιά είναι ανθεκτικό δέντρο και αντέχει ακόμα και το κακό κλάδεμα. Δεν δίνει όμως καλή παραγωγή χωρίς το σωστό. Το σημαντικότερο που πρέπει να ξέρετε είναι ότι η ελιά καρποφορεί στους βλαστούς της προηγούμενης χρονιάς. Το κλάδεμα έχει δύο στόχους: να ανανεώνει κάθε χρόνο αυτή τη βλάστηση και να αφήνει το φως να φτάνει στο εσωτερικό του δέντρου.
Πότε κλαδεύεται η ελιά
Η συνηθισμένη εποχή είναι μετά τη συγκομιδή και ως την άνοιξη, πριν από την άνθηση. Στην πράξη, στην Εύβοια και στην Αττική αυτό σημαίνει από τον Ιανουάριο ως τον Μάρτιο ή τις αρχές Απριλίου. Σε περιοχές με παγετούς είναι καλύτερα να περιμένετε να περάσουν τα κρύα, γιατί οι πληγές του κλαδέματος και η νέα βλάστηση είναι ευάλωτες.
Κλαδεύετε με ξηρό καιρό. Τα ανοιχτά τραύματα σε βροχή και υγρασία είναι πόρτα για τον «καρκίνο» (φυματίωση) της ελιάς, μια βακτηριακή ασθένεια. Γι’ αυτό καλό είναι να απολυμαίνετε τα εργαλεία ανάμεσα στα δέντρα, ιδίως όταν κάποιο δέντρο έχει όγκους στα κλαδιά. Ρωτήστε τον γεωπόνο σας αν χρειάζεται προστατευτικός ψεκασμός μετά το κλάδεμα.
Τα είδη κλαδέματος
- Διαμόρφωσης: στις νεαρές ελιές, τα πρώτα χρόνια. Φτιάχνει έναν γερό σκελετό με 3–4 κύριους βραχίονες και ανοιχτό κέντρο. Εδώ κόβουμε λίγο, για να μην καθυστερήσει η καρποφορία.
- Καρποφορίας: κάθε χρόνο ή κάθε δεύτερο χρόνο στα ενήλικα δέντρα. Αραιώνει την κόμη, αφαιρεί τα ξερά, τα άρρωστα και όσα κλαδιά διασταυρώνονται, και κρατά το ύψος σε επίπεδο που μαζεύεται εύκολα.
- Ανανέωσης: σε παλιά ή εγκαταλελειμμένα δέντρα. Κόβονται χοντροί βραχίονες για να βγει νέα βλάστηση. Γίνεται σταδιακά, σε 2–3 χρόνια, για να μη χαθεί η παραγωγή.
Πόσο κόβουμε
Ο απλός κανόνας είναι ότι το ελαφρύ κλάδεμα κάθε χρόνο είναι καλύτερο από το αυστηρό κάθε 3–4 χρόνια. Το βαρύ κλάδεμα κάνει το δέντρο να βγάλει πολλή βλάστηση αντί για καρπό, και μεγαλώνει την εναλλαγή καλών και κακών χρονιών (την «παρενιαυτοφορία»). Με το καλό κλάδεμα, κοιτάζοντας το δέντρο από κοντά πρέπει να βλέπετε φως μέσα στην κόμη, χωρίς να μένουν γυμνοί οι βραχίονες.
Τι αφαιρούμε πρώτα
- Ξερά, σπασμένα και άρρωστα κλαδιά.
- Τους «λαίμαργους» βλαστούς: κάθετους, ζωηρούς βλαστούς στην κορυφή και στους βραχίονες, που σπάνια καρποφορούν.
- Τις παραφυάδες στη βάση του κορμού.
- Κλαδιά που διασταυρώνονται ή γυρίζουν προς το εσωτερικό.
- Όπου χρειάζεται, την κορυφή, για να μειωθεί το ύψος.
Συχνά λάθη
- Κορυφολόγημα σε ίσιο ύψος, που φέρνει ένα δάσος από λαίμαργους την επόμενη χρονιά.
- Κοπές που αφήνουν κούτσουρα ή, αντίθετα, που σκίζουν τον φλοιό. Η τομή γίνεται καθαρά, λίγο έξω από τη βάση του κλαδιού.
- Κλάδεμα σε βροχερές μέρες ή αμέσως πριν από παγετό.
- Κλαδιά που μένουν στον ελαιώνα. Οι σωροί γίνονται καταφύγιο για ξυλοφάγα έντομα και καύσιμη ύλη το καλοκαίρι. Θρυμματίστε τα ή απομακρύνετέ τα. Τα χοντρά ξύλα γίνονται εξαιρετικά καυσόξυλα.
Ελιά στον κήπο ή ολόκληρος ελαιώνας;
Οι αρχές είναι ίδιες. Στην ελιά του κήπου, που συχνά είναι αιωνόβια και διακοσμητική, μετρά περισσότερο η μορφή και η ασφάλεια, π.χ. κλαδιά πάνω από σκεπές ή πισίνες. Στον ελαιώνα μετρά η παραγωγή και η εύκολη συγκομιδή. Αν τα δέντρα είναι ψηλά, το κλάδεμα από σκάλα είναι επικίνδυνο. Εκεί χρειάζονται εναερίτες ή κατάλληλο εξοπλισμό.
Μετά το κλάδεμα, σκεφτείτε και την προστασία του καρπού. Διαβάστε τον οδηγό μας για τον δάκο της ελιάς και τις παγίδες.
Χρειάζεστε κλάδεμα ελιάς ή ελαιώνα; Δείτε την υπηρεσία μας ή ζητήστε δωρεάν αυτοψία.




